Kâr Dağıtım Tablosu Nedir?

29.10.2025
56
Okuma Süresi: 15 dakika
A+
A-

Kâr dağıtım tablosu; işletmenin dönem sonunda elde ettiği net kârın, vergiler, yedek akçeler ve ortaklara dağıtılan temettüler arasında nasıl paylaştırıldığını gösteren mali tablodur. Bu içerikte; kâr dağıtım tablosunun tanımı, amacı, unsurları, hazırlanış aşamaları, yasal ve ihtiyari yedek akçe hesaplamaları ile uygulamalı muhasebe kayıtları örneklerle açıklanmıştır. Öğrenciler ve muhasebe profesyonelleri için kapsamlı bir kaynak niteliğindedir.

Kâr Dağıtım Tablosu Nedir?

Kâr dağıtım tablosu, işletmenin bir hesap döneminde elde ettiği dönem net kârının nasıl dağıtıldığını gösteren mali tablodur. Bu tablo sayesinde işletme, elde ettiği kazancı vergi, yedek akçe, temettü (kâr payı) ve geçmiş yıl zararları gibi kalemler arasında nasıl paylaştırdığını açıkça ortaya koyar.

Kâr dağıtım tablosu, özellikle sermaye şirketleri tarafından her hesap dönemi sonunda hazırlanır ve mali tabloların bir parçası olarak bilanço ve gelir tablosu ile birlikte sunulur.


🎯 Kâr Dağıtım Tablosunun Amacı

Kâr dağıtım tablosu hazırlanmasının başlıca amacı, işletmenin dönem sonunda elde ettiği kârın nasıl değerlendirildiğini ve hangi paydaşlara ne kadar kâr dağıtıldığını şeffaf bir biçimde göstermektir.

Bu tablo sayesinde:

  • Ortaklar, kendilerine ne kadar temettü düşeceğini görebilir.
  • Yönetim, dağıtılmayan kârların nasıl kullanılacağına karar verebilir.
  • Devlet kurumları, vergi ve yedek akçe uygulamalarını denetleyebilir.

📘 Kâr Dağıtım Tablosunun Unsurları

Kâr dağıtım tablosu genellikle şu kalemlerden oluşur:

  1. Dönem Net Kârı
    Dönem sonunda vergi sonrası kalan kâr tutarıdır. (Gelir Tablosu’ndan alınır.)
  2. Geçmiş Yıl Zararları (-)
    Önceki dönemlerden devreden zararlar varsa bu kısımdan düşülür.
  3. Yasal Yedek Akçe (-)
    Türk Ticaret Kanunu’na göre, dönem kârının %5’i oranında ayrılması zorunludur.
    (TTK Madde 519)
  4. İhtiyari (Olağanüstü) Yedekler (-)
    Şirketin isteğe bağlı olarak ayırdığı kârlardır.
  5. Ortaklara Dağıtılan Kâr Payı (Temettü)
    Ortaklara dağıtılan kâr tutarıdır. Nakit veya bedelsiz hisse şeklinde olabilir.
  6. Dağıtılmayan Kâr (Geçmiş Yıllar Kârı)
    İşletmede bırakılan, ilerleyen dönemlerde kullanılacak tutardır.

🧮 Uygulamalı Kâr Dağıtım Tablosu Örneği

Örnek:
ABC A.Ş.’nin 2024 yılı sonunda elde ettiği dönem net kârı 600.000 TL’dir.
Şirketin geçmiş yıl zararı bulunmamaktadır. Yönetim kurulunca alınan kararlar şu şekildedir:

  • %5 oranında yasal yedek akçe ayrılacak.
  • %10 oranında ihtiyari yedek akçe ayrılacak.
  • Kalan kârın %70’i ortaklara temettü olarak dağıtılacak,
  • %30’u ise olağanüstü yedek olarak işletmede bırakılacaktır.

🔹 1. Yasal Yedek Akçe Hesabı

600.000 × %5 = 30.000 TL

🔹 2. İhtiyari Yedek Akçe Hesabı

600.000 × %10 = 60.000 TL

🔹 3. Dağıtılabilir Kâr

600.000 − (30.000 + 60.000) = 510.000 TL

🔹 4. Kâr Dağıtımı

  • Ortaklara Kâr Payı (510.000 × %70) = 357.000 TL
  • Olağanüstü Yedek (510.000 × %30) = 153.000 TL

📊 Kâr Dağıtım Tablosu (ABC A.Ş. – 2024)

KalemTutar (TL)
Dönem Net Kârı600.000
(-) Yasal Yedek Akçe (%5)30.000
(-) İhtiyari Yedek Akçe (%10)60.000
Dağıtılabilir Kâr510.000
Ortaklara Dağıtılan Kâr Payı357.000
Olağanüstü Yedek153.000
Toplam600.000

📖 Muhasebe Kayıtları (Örnek)

1. Kâr Dağıtımı Kaydı:

689 Dönem Kârı veya Zararı Hesabı 600.000 (B)
570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 600.000(A)

2. Yasal ve İhtiyari Yedeklerin Ayrılması:

570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 90.000(B)
540 Yasal Yedekler Hesabı 30.000 (A)
549 Olağanüstü Yedekler Hesabı 60.000 (A)

3. Ortaklara Kâr Payı Dağıtımı:

570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 357.000 (B)
                      331 Ortaklara Borçlar Hesabı 357.000 (A)

🧠 Kâr Dağıtım Tablosunun Önemi

  • İşletmenin kâr politikasını ortaya koyar.
  • Ortaklara temettü tutarlarını açık biçimde gösterir.
  • Yatırımcı güvenini artırır.
  • Yasal zorunluluklar açısından önemlidir (TTK ve Vergi Usul Kanunu).

🏁 Sonuç

Kâr dağıtım tablosu, işletmelerin dönem sonu kârlarını nasıl değerlendirdiğini sistematik biçimde gösterir. Öğrenciler için bu tablo, muhasebenin mali tablolarla ilişkisini anlamak açısından büyük önem taşır.

Kâr dağıtım tablosu hazırlarken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, yasal yedeklerin doğru hesaplanması ve tüm dağıtım işlemlerinin muhasebe kayıtlarıyla tutarlı olmasını sağlamaktır.

Kâr Dağıtım Tablosu Nasıl Hazırlanır? (Adım Adım ve Uygulamalı Anlatım)

Kâr dağıtım tablosu, işletmenin dönem sonunda elde ettiği net kârın nasıl dağıtıldığını gösteren mali tablodur.
Bu tabloyu hazırlarken izlenecek adımlar, gelir tablosundaki dönem net kârından başlayarak, ortaklara dağıtılacak temettüye kadar uzanır.

Aşağıda, bir kâr dağıtım tablosunun nasıl hazırlanacağı adım adım anlatılmıştır.


🪜 1. Adım: Dönem Net Kârını Belirleme

Kâr dağıtım tablosu hazırlamanın ilk adımı, gelir tablosundan dönem net kârını almaktır.
Bu tutar, işletmenin vergiler ve giderler düşüldükten sonra elde ettiği net kazançtır.

📌 Örnek:
ABC A.Ş.’nin 2024 yılı dönem net kârı 600.000 TL’dir.


🪜 2. Adım: Geçmiş Yıl Zararlarını Düşme

Eğer işletmenin geçmiş yıllardan devreden zararları varsa, bu zararlar dönem net kârından düşülmelidir.
Böylece dağıtılabilir kâr gerçekçi bir şekilde hesaplanır.

📌 Örnek:
ABC A.Ş.’nin geçmiş yıl zararı yoktur.
Bu durumda dönem net kârı değişmeden 600.000 TL olarak kalır.


🪜 3. Adım: Yasal Yedek Akçe Ayrılması

Türk Ticaret Kanunu’nun 519. maddesine göre, şirketler her yıl dönem kârının %5’i oranında yasal yedek akçe ayırmak zorundadır.
Bu tutar, sermayenin %20’sine ulaşıncaya kadar ayrılmaya devam eder.

📌 Hesaplama:
600.000 × %5 = 30.000 TL

Bu tutar, 540 Yasal Yedekler Hesabı’na aktarılır.


🪜 4. Adım: İhtiyari (Olağanüstü) Yedek Akçe Ayrılması

Yönetim kurulunun kararıyla, kârdan isteğe bağlı olarak ihtiyari yedek ayrılabilir.
Bu tutar, şirketin gelecekteki yatırımlarında veya olası zararlarda kullanılabilir.

📌 Hesaplama:
600.000 × %10 = 60.000 TL

Bu tutar, 549 Olağanüstü Yedekler Hesabı’na aktarılır.


🪜 5. Adım: Dağıtılabilir Kârın Hesaplanması

Yasal ve ihtiyari yedekler ayrıldıktan sonra kalan tutar, dağıtılabilir kâr olarak adlandırılır.

📌 Hesaplama:
600.000 − (30.000 + 60.000) = 510.000 TL


🪜 6. Adım: Ortaklara Kâr Payı (Temettü) Dağıtımı

Şirket, dağıtılabilir kârın belirli bir kısmını ortaklarına temettü olarak dağıtır.
Kâr payı, nakit veya bedelsiz hisse olarak ödenebilir.

📌 Hesaplama:
510.000 × %70 = 357.000 TL (Ortaklara dağıtılacak kâr payı)

Kalan 153.000 TL ise olağanüstü yedek olarak işletmede bırakılır.


🪜 7. Adım: Kâr Dağıtım Tablosunun Düzenlenmesi

Aşağıdaki tablo, yukarıdaki adımlara göre hazırlanmış örnek kâr dağıtım tablosudur.

KalemTutar (TL)
Dönem Net Kârı600.000
(-) Yasal Yedek Akçe (%5)30.000
(-) İhtiyari Yedek Akçe (%10)60.000
Dağıtılabilir Kâr510.000
Ortaklara Dağıtılan Kâr Payı357.000
Olağanüstü Yedek153.000
Toplam600.000

📑 8. Adım: Muhasebe Kayıtlarının Yapılması

a. Dönem Net Kârının Kapanışı

690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabı 600.000 (B)
590 Dönem Net Kârı Hesabı 600.000 (A)

b. Yasal ve İhtiyari Yedeklerin Ayrılması

590 Dönem Net Kârı Hesabı 90.000 (B)
540 Yasal Yedekler Hesabı 30.000 (A)
549 Olağanüstü Yedekler Hesabı 60.000 (A)

c. Ortaklara Kâr Payı Dağıtımı

590 Dönem Net Kârı Hesabı 357.000 (A)
331 Ortaklara Borçlar Hesabı 357.000 (B)

🧠 Özetle

Bir kâr dağıtım tablosu hazırlarken, şu sıraya dikkat etmek gerekir:

SıraİşlemAçıklama
1Dönem Net Kârı BelirleGelir tablosundan alınır
2Geçmiş Yıl Zararlarını DüşVarsa önce bunlar kapatılır
3Yasal Yedek Akçe Ayır%5 oranında (TTK gereği)
4İhtiyari Yedek AyırŞirket kararıyla
5Dağıtılabilir Kârı HesaplaKalan tutar
6Temettü DağıtOrtaklara kâr payı ödenir
7Olağanüstü Yedek Ayırİşletmede bırakılan kâr
8Muhasebe Kayıtlarını YapHesap planına göre kaydedilir

⚖️ Kâr Dağıtımında Yasal ve İhtiyari Yedek Akçeler (2025 Güncel)

Kâr dağıtım tablosu hazırlanırken en önemli adımlardan biri, yedek akçelerin doğru hesaplanması ve ayrılmasıdır.
Yedek akçeler, işletmenin gelecekteki mali risklere karşı koruma fonu niteliğindedir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca bazı yedekler zorunlu (yasal), bazıları ise isteğe bağlı (ihtiyari) olarak ayrılır.


🧾 Yedek Akçe Nedir?

Yedek akçe, işletmenin dönem sonunda elde ettiği kârın bir kısmının ilerleyen dönemlerde kullanılmak üzere ayrılmasıdır.
Amaç, işletmenin mali yapısını güçlendirmek, beklenmedik zararları karşılamak ve sermaye kaybını önlemektir.


⚖️ 1. Yasal Yedek Akçe (Kanuni Yedek)

📌 Tanımı

Yasal yedek akçe, Türk Ticaret Kanunu’nun 519. maddesi uyarınca ayrılması zorunlu olan kâr payıdır.
Her sermaye şirketi, dağıtılabilir dönem kârının %5’ini yasal yedek akçe olarak ayırmak zorundadır.

📚 Yasal Dayanak

TTK Madde 519:

“Her yıl safi kârın yirmide biri, ödenmiş sermayenin beşte birine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye eklenir.”

🧮 Hesaplama Örneği

Bir işletmenin dönem net kârı 500.000 TL ise:
Yasal yedek akçe = 500.000 × %5 = 25.000 TL

Bu tutar, işletmenin 540 Yasal Yedekler Hesabı’na aktarılır.

🧾 Muhasebe Kaydı

570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 25.000 (B)
                   540 Yasal Yedekler Hesabı 25.000 (A)

🔹 Yasal Yedek Akçenin Özellikleri

  • Ayrılması zorunludur.
  • Sadece zararların kapatılmasında veya sermaye artırımı yapılırken kullanılabilir.
  • Dağıtıma konu edilemez.
  • Ödenmiş sermayenin %20’sine ulaştığında ayrılmasına son verilir.

💼 2. İhtiyari (Olağanüstü) Yedek Akçe

📌 Tanımı

İhtiyari (olağanüstü) yedek akçe, şirketin isteğe bağlı olarak ayırdığı kâr payıdır.
Yasal bir zorunluluk bulunmaz; yönetim kurulu veya genel kurul kararıyla ayrılır.

🎯 Amacı

  • Gelecekteki yatırımları finanse etmek,
  • Olası ekonomik krizlere karşı önlem almak,
  • Temettü ödemelerinde istikrar sağlamak,
  • Vergi avantajı yaratmak.

🧮 Hesaplama Örneği

Aynı işletmede (500.000 TL net kâr) yasal yedek ayrıldıktan sonra:

İhtiyari yedek oranı %10 olarak belirlenmişse:
İhtiyari yedek akçe = 500.000 × %10 = 50.000 TL

🧾 Muhasebe Kaydı

570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 50.000 (B)
549 Olağanüstü Yedekler Hesabı 50.000 (A)

🔹 İhtiyari Yedek Akçenin Özellikleri

  • Şirket kararıyla ayrılır, zorunlu değildir.
  • Herhangi bir sınırlama olmadan kullanılabilir.
  • Sermayeye eklenebilir veya ileriki dönemlerde dağıtılabilir.
  • İşletmenin mali istikrarını güçlendirir.

🧮 Uygulamalı Örnek: Yedek Akçe Hesaplama

KalemTutar (TL)Açıklama
Dönem Net Kârı500.000Gelir tablosundan alınır
Yasal Yedek Akçe (%5)25.000TTK Madde 519 gereği
İhtiyari Yedek Akçe (%10)50.000Şirket kararıyla ayrılır
Dağıtılabilir Kâr425.000Temettü ve olağanüstü yedeklere konu edilir

🧠 Yedek Akçelerin Kâr Dağıtımıyla İlişkisi

Kâr dağıtım tablosu hazırlanırken yedek akçeler ilk sırada yer alır.
Yasal ve ihtiyari yedekler ayrıldıktan sonra kalan tutar, ortaklara temettü olarak dağıtılabilir.
Bu sıranın doğru uygulanmaması, yasal yaptırım ve muhasebe hatalarına yol açabilir.


📊 Yedek Akçelerin Kullanım Alanları

Yedek Akçe TürüKullanım AmacıYasal Durum
Yasal Yedek AkçeZararların kapatılması, sermaye artırımıZorunlu (TTK 519)
İhtiyari Yedek AkçeYatırım, kriz dönemi finansmanı, temettü istikrarıİsteğe bağlı
Olağanüstü YedekDağıtılmayan kârın işletmede tutulmasıİsteğe bağlı
Statü YedeğiAna sözleşmede belirtilen özel yedekZorunlu olabilir

🧾 Örnek: Kâr Dağıtımında Yedek Akçe Uygulaması

ABC A.Ş. 2024 yılı sonunda 600.000 TL net kâr elde etmiştir.
Yasal yedek oranı %5, ihtiyari yedek oranı %10 olarak belirlenmiştir.

Hesaplama:

  • Yasal Yedek: 600.000 × %5 = 30.000 TL
  • İhtiyari Yedek: 600.000 × %10 = 60.000 TL

Kayıt:

570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı 90.000 (B)
540 Yasal Yedekler Hesabı 30.000 (A)
549 Olağanüstü Yedekler Hesabı 60.000 (A)

📚 Özet Bilgiler Tablosu

KavramZorunluluk DurumuOranKullanım Alanı
Yasal YedekZorunlu (TTK 519)%5Zararların kapatılması, sermaye artırımı
İhtiyari Yedekİsteğe bağlıŞirket kararına göreGelecekteki yatırımlar, finansal istikrar
Olağanüstü Yedekİsteğe bağlıYönetim kararıylaDağıtılmayan kârlar
Statü YedeğiAna sözleşmeye bağlıDeğişkenSözleşmede belirtilen amaçlar

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.