153 Ticari Mallar Hesabı Nedir? | Muhasebe Kayıtları ve Örnekler

153 TİCARİ MALLAR HESABI

1. Hesabın Tanımı

153 Ticari Mallar Hesabı; işletmenin satmak amacıyla satın aldığı ve herhangi bir üretim sürecine tabi tutulmadan satılan malların izlendiği aktif karakterli bir stok hesabıdır.

Bu hesap, özellikle ticaret işletmelerinde satılmak üzere alınan malların maliyet bedelleriyle izlenmesini sağlar.

2. Hesabın Amacı

153 hesabın kullanılma amaçları şunlardır:

• Satılmak üzere alınan malların maliyetlerinin izlenmesi
• Stok hareketlerinin kontrol altına alınması
• Satılan malın maliyetinin doğru hesaplanması

3. Hesabın Niteliği

• Aktif hesap niteliğindedir
• Bilançoda Dönen Varlıklar / Stoklar grubunda yer alır
• Normal bakiyesi borç bakiyesidir

4. Bu Hesapta İzlenen Unsurlar

153 hesapta aşağıdaki unsurlar izlenir:

• Satılmak üzere satın alınan ticari mallar
• Ticari mallara ait alış bedelleri
• Mal alışına ilişkin doğrudan maliyetler (nakliye, sigorta vb.)

⚠️ Üretimde kullanılacak hammaddeler bu hesapta değil, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenir.

5. Hesabın İşleyişi

📌 Hesabın Borcu

• Ticari mallar satın alındığında

📌 Hesabın Alacağı

• Ticari mallar satıldığında veya stoktan çıktığında

6. Muhasebe Kayıt Örnekleri

Örnek 1: Ticari Mal Alışı (Vadeli)

İşletme, 200.000 TL + KDV tutarında ticari malı vadeli olarak satın almıştır.

153 Ticari Mallar              200.000
191 İndirilecek KDV             40.000
   320 Satıcılar               240.000

Örnek 2: Ticari Mal Satışı

Satılan malların maliyeti 120.000 TL’dir.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti   120.000
   153 Ticari Mallar                120.000

7. T-Tablo Gösterimi

153 Ticari Mallar Hesabı

8. 150 – 153 – 152 Hesaplarının Karşılaştırılması

9. Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

• Ticari mal ile hammadde ayrımı doğru yapılmalıdır
• Maliyet bedeline dahil edilecek giderler doğru belirlenmelidir
• Dönem sonlarında fiili stok sayımı yapılmalıdır

10. Sık Yapılan Hatalar

❌ Ticari malların 150 hesapta izlenmesi
❌ Satılan malın maliyet kaydının yapılmaması
❌ Stok sayımı farklarının dikkate alınmaması

11. Sonuç

153 Ticari Mallar Hesabı, ticaret işletmelerinde stokların ve satılan mal maliyetinin doğru izlenmesini sağlayarak mali tabloların güvenilirliğini artırır.