233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Nedir? | Muhasebe Kayıtları ve Örnekler

233 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR HESABI

1. Hesabın Tanımı

233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı; işletmenin sermayesinin çoğunluğuna sahip olduğu bağlı ortaklıklarından, ticari nitelik taşımayan ve vadesi bir yıldan uzun olan alacaklarının izlendiği aktif karakterli bir hesaptır.

Bu hesap, ana işletme ile bağlı ortaklıklar arasındaki uzun vadeli finansal ilişkilerin mali tablolarda doğru ve şeffaf şekilde gösterilmesini sağlar.

2. Hesabın Amacı

233 hesabın kullanılma amaçları şunlardır:

• Bağlı ortaklıklara verilen uzun vadeli borçların ayrı izlenmesi
• Grup içi finansman işlemlerinin doğru sınıflandırılması
• Konsolidasyon öncesi mali tabloların sağlıklı hazırlanması

3. Hesabın Niteliği

• Aktif hesap niteliğindedir
• Bilançoda Duran Varlıklar / Diğer Alacaklar grubunda yer alır
• Normal bakiyesi borç bakiyesidir

4. Bu Hesapta İzlenen Alacaklar

233 hesapta genellikle aşağıdaki alacaklar izlenir:

• Bağlı ortaklıklara verilen uzun vadeli nakit borçlar
• Bağlı ortaklıkların işletmeden kullandığı uzun vadeli avanslar
• Ticari satış dışındaki uzun vadeli grup içi alacaklar

⚠️ Vadesi bir yıldan kısa olan bağlı ortaklık alacakları bu hesapta değil, 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabında izlenir.

5. Hesabın İşleyişi

📌 Hesabın Borcu

• Bağlı ortaklığa uzun vadeli borç verildiğinde

📌 Hesabın Alacağı

• Bağlı ortaklıktan olan alacak tahsil edildiğinde veya kapatıldığında

6. Muhasebe Kayıt Örnekleri

Örnek 1: Bağlı Ortaklığa Uzun Vadeli Borç Verilmesi

İşletme, bağlı ortaklığına banka aracılığıyla 500.000 TL tutarında uzun vadeli borç vermiştir.

233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar     500.000
   102 Bankalar                           500.000

Örnek 2: Bağlı Ortaklığın Borcunu Geri Ödemesi

Bağlı ortaklık, borcunu banka yoluyla geri ödemiştir.

102 Bankalar                           500.000
   233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar     500.000

7. T-Tablo Gösterimi

233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı

8. 231 – 232 – 233 Hesaplarının Karşılaştırılması

9. Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

• Bağlı ortaklık oranı (%50’den fazla oy hakkı) doğru tespit edilmelidir
• Grup içi işlemler transfer fiyatlandırması ve emsallere uygunluk ilkesine göre yürütülmelidir
• Vade değişikliklerinde dönem sonunda yeniden sınıflandırma yapılmalıdır

10. Sık Yapılan Hatalar

❌ Bağlı ortaklık alacaklarının 232 veya 231 hesapta izlenmesi
❌ Kısa vadeli alacakların 233 hesapta tutulması
❌ Ticari satışlardan doğan alacakların bu hesapta izlenmesi

11. Sonuç

233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı, işletmenin bağlı ortaklıklarıyla olan uzun vadeli alacak ilişkilerinin doğru raporlanmasını ve mali tabloların güvenilirliğini sağlar.