101 Alınan Çekler Hesabı Nedir? | Muhasebe Kayıtları ve Örnekler

101 Alınan Çekler Hesabı

1. Hesabın Tanımı

101 Alınan Çekler Hesabı, işletmenin müşterilerinden veya borçlularından tahsil ettiği, henüz bankaya tahsil için verilmemiş çeklerin izlendiği aktif karakterli bir hesaptır. Çek, bankaya tahsile verildiğinde bu hesaptan çıkarılır.

2. Hesabın Amacı

Bu hesabın kullanım amaçları şunlardır:

• Tahsil edilmiş ancak bankaya verilmemiş çekleri ayrı bir hesapta izlemek
• Kasa ve banka hesapları ile nakit benzeri kıymetleri ayırt etmek
• Çek hareketlerinin kontrolünü ve takibini sağlamak

3. Hesabın Niteliği

• Aktif hesap niteliğindedir
• Bilançoda Dönen Varlıklar grubu içinde yer alır
• Normal bakiyesi borç bakiyesidir

4. Hesabın İşleyişi

📌 Hesabın Borcu

• Müşterilerden veya borçlulardan çek alındığında bu hesap borçlandırılır

📌 Hesabın Alacağı

• Alınan çek bankaya tahsile verildiğinde
• Alınan çek cayro edildiğinde
• Çekin iade edilmesi veya iptali halinde

bu hesap alacaklandırılır.

5. Muhasebe Kayıt Örnekleri

Örnek 1: Müşteriden Çek Alınması

Müşteriden 25.000 TL tutarında çek alınmıştır.

101 Alınan Çekler            25.000
   120 Alıcılar                  25.000

Örnek 2: Çekin Bankaya Tahsile Verilmesi

Alınan çek bankaya tahsile verilmiştir.

102 Bankalar                25.000
   101 Alınan Çekler            25.000

Örnek 3: Çekin Satıcıya Ciro Edilmesi

Alınan çek, satıcıya borca karşılık verilmiştir.

320 Satıcılar               25.000
   101 Alınan Çekler            25.000

6. T-Tablo Gösterimi

101 Alınan Çekler Hesabı

7. Karşılıksız Çek Durumu

Alınan çekin karşılıksız çıkması halinde;

• Çek tutarı yeniden 120 Alıcılar hesabına aktarılır
• Gerekirse 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına devredilir

120 Alıcılar                25.000
   101 Alınan Çekler            25.000

8. Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

• Bankaya verilen çekler 101 hesapta bırakılmamalıdır
• Çek vadesi ve durumu düzenli takip edilmelidir
• Çekler kasa hesabı ile karıştırılmamalıdır

9. Sık Yapılan Hatalar

❌ Bankaya verilen çeklerin 101 hesapta izlenmesi
❌ Alınan çeklerin doğrudan banka hesabına kaydedilmesi
❌ Karşılıksız çek kayıtlarının yapılmaması

10. Sonuç

101 Alınan Çekler Hesabı, işletmenin tahsil ettiği ancak henüz nakde dönüşmemiş çeklerini izlemek için kullanılır. Doğru kullanımı, çek riskinin kontrolü ve mali tabloların gerçeği yansıtması açısından büyük önem taşır.

11. Uygulamalı Örnek: Alınan Çek – Banka – Alıcı – Satıcı Akışı

İşletme aşağıdaki işlemleri yapmıştır:

• Müşteriden 40.000 TL tutarında 2 adet çek alınmıştır
• Çekin 25.000 TL’lik kısmı bankaya tahsile verilmiştir
• Kalan 15.000 TL’lik çek satıcıya ciro edilmiştir

a) Müşteriden Çek Alınması

101 Alınan Çekler            40.000
   120 Alıcılar                  40.000

b) Çekin Bankaya Tahsile Verilmesi

102 Bankalar                25.000
   101 Alınan Çekler            25.000

c) Çekin Satıcıya Ciro Edilmesi

320 Satıcılar               15.000
   101 Alınan Çekler            15.000

Bu işlemler sonucunda 101 Alınan Çekler Hesabı bakiyesi sıfırlanmış olup çeklerin tamamı ya tahsil edilmiş ya da ciro edilmiştir.