245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı Nedir? | Muhasebe Kayıtları ve Örnekler

245 BAĞLI ORTAKLIKLAR HESABI

1. Hesabın Tanımı

245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı; işletmenin, başka bir işletmenin sermayesinin çoğunluğuna sahip olarak (%50’den fazla) o işletme üzerinde kontrol gücü elde ettiği yatırımların izlendiği mali duran varlık hesabıdır.

Bağlı ortaklıklarda ana işletme, bağlı ortaklığın finansal ve faaliyet politikalarını yönlendirme yetkisine sahiptir.

2. Hesabın Amacı

245 hesabın kullanılma amaçları şunlardır:

• Kontrol gücü bulunan yatırımların mali tablolarda doğru gösterilmesi
• Ana ortaklık – bağlı ortaklık ilişkisinin muhasebeleştirilmesi
• Uzun vadeli stratejik yatırımların izlenmesi

3. Hesabın Niteliği

• Aktif karakterli bir hesaptır
• Mali Duran Varlıklar grubunda yer alır
• Normal bakiyesi borç bakiyesidir

4. Bağlı Ortaklık Kavramı

Aşağıdaki durumlarda bir işletme bağlı ortaklık sayılır:

• Sermaye payının %50’den fazlasına sahip olunması
• Yönetim kurulunu belirleme yetkisinin bulunması
• İşletmenin finansal ve faaliyet politikalarının kontrol edilmesi

⚠️ Kontrol gücü yoksa yatırım 242 İştirakler Hesabında izlenir.

5. Hesabın İşleyişi

📌 Bağlı Ortaklık Edinilmesi (Hesabın Borcu)

• Bağlı ortaklık payı satın alındığında
• Kuruluşta sermayenin çoğunluğu konulduğunda

📌 Bağlı Ortaklığın Elden Çıkarılması (Hesabın Alacağı)

• Satış, tasfiye veya kontrol gücünün kaybedilmesi halinde

6. Muhasebe Kayıt Örnekleri

Örnek 1: Bağlı Ortaklık Edinilmesi

A A.Ş., B A.Ş.’nin sermayesinin %70’ini 1.200.000 TL bedelle satın almıştır.

245 Bağlı Ortaklıklar            1.200.000
   102 Bankalar                                1.200.000

Örnek 2: Bağlı Ortaklığın Satışı

Bağlı ortaklık payları 1.500.000 TL bedelle satılmıştır.

102 Bankalar                    1.500.000
   245 Bağlı Ortaklıklar                         1.200.000
   679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar            300.000

7. Bilançoda Gösterimi

245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı, mali duran varlıklar içinde ayrı bir kalem olarak gösterilir.

8. 242 – 245 Hesaplarının Karşılaştırılması

9. Değer Düşüklüğü

Bağlı ortaklıklarda kalıcı değer kaybı olması halinde 246 Bağlı Ortaklıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı kullanılır.

10. Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

• Kontrol gücü doğru analiz edilmelidir
• İştirak ve bağlı ortaklık ayrımı net yapılmalıdır
• Konsolidasyon gereklilikleri göz önünde bulundurulmalıdır

11. Sık Yapılan Hatalar

❌ %50 üzeri payların iştirak olarak izlenmesi
❌ Kontrol gücü olduğu hâlde 242 hesap kullanılması
❌ Değer düşüklüğü karşılığının ayrılmaması

12. Sonuç

245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı, işletmenin kontrol ettiği şirketlere yaptığı yatırımların mali tablolara doğru ve şeffaf şekilde yansıtılmasını sağlar.